Moved Permanently

Çocuklarda sürekli burun tıkanıklığı, ağzı açık uyuma ve horlama, geniz eti büyümesinin habercisi olabilir. Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya, ailelerin dikkat etmesi gereken belirtileri, tanı yöntemlerini ve hangi durumlarda ameliyatın gerekli olabileceğini anlattı.

Çocuklarda horlama yalnızca bir ses değildir. Özellikle düzenli hâle gelen horlama; uykuda nefes duraklamaları, sürekli ağızdan soluma veya işitme yakınmalarıyla birlikte görülüyorsa altta yatan nedenin araştırılması gerekir.

Geniz eti (adenoid), burnun arka kısmında yer alan lenfoid dokudur. Çocukluk çağında büyümesi, bazı çocuklarda burundan hava geçişini zorlaştırabilir; orta kulağın havalanmasını ve uyku sırasında solunumu etkileyebilir. Ancak her geniz eti büyümesi hastalık anlamına gelmez ve her çocukta ameliyat gerektirmez.

Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya, ailelerin sık karşılaştığı belirtileri, değerlendirme sürecini ve tedavi seçeneklerini anlattı.

“Her geniz eti büyümesi hastalık anlamına gelmez”

Soru: Çocuklarda geniz eti büyümesi nedir?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Geniz eti, burun boşluğunun arka tarafında, geniz bölgesinde bulunan bağışıklık dokusudur. Çocukluk döneminde doğal olarak belirgin olabilir. Bazı çocuklarda hacminin artması, burun arkasındaki hava yolunu daraltabilir. Burada yalnızca dokunun büyüklüğüne değil, çocuğun şikâyetlerine ve muayene bulgularına bakmak gerekir.

Soru: Aileler hangi belirtilere dikkat etmeli?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Sürekli burun tıkanıklığı, ağzı açık uyuma, düzenli horlama, huzursuz uyku, gece nefes alıp vermede zorlanma veya nefes duraklamaları önemli belirtilerdir. Tekrarlayan orta kulak iltihabı, kulakta sıvı birikimi ya da işitme azlığı da değerlendirme gerektirebilir. Bu bulguların hepsi geniz etine bağlı olmayabilir. Doğru nedenin belirlenmesi önemlidir.

“Uykuda nefes duraklamaları göz ardı edilmemeli”

Soru: Horlama ne zaman önemsenmeli?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Horlama sık tekrarlıyorsa, yüksek sesliyse veya horlamaya nefes duraklaması, boğulur gibi uyanma, belirgin huzursuz uyku ve gündüz davranışlarında ya da dikkatinde değişiklik eşlik ediyorsa çocuk, bir KBB uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Özellikle nefes duraklamaları aileler tarafından göz ardı edilmemelidir.

Soru: Geniz eti büyümesi nasıl teşhis edilir?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Öncelikle çocuğun öyküsünü, uyku ve solunum yakınmalarını, kulak şikâyetlerini ve muayene bulgularını birlikte değerlendiririz. Gerekli görülen hastalarda burun endoskopisiyle geniz bölgesi incelenebilir. Kulakta sıvı veya işitme sorunu şüphesi varsa işitme testleri ve timpanometri gibi incelemeler istenebilir. Uyku testi ise her çocuk için rutin değildir; klinik duruma göre gerekli görülebilir.

Soru: Geniz eti büyüyen her çocuk ameliyat edilir mi?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Hayır. Ameliyat kararı yalnızca geniz etinin büyük görünmesine göre verilmez. Burun tıkanıklığının şiddeti, uyku sırasında solunum bozukluğu, tekrarlayan kulak sorunları, işitmenin etkilenmesi ve çocuğun genel durumu dikkate alınır. Hafif yakınmaları olan bazı çocuklarda izlem veya uygun medikal tedavi yeterli olabilir.

Soru: Ameliyat hangi durumlarda gündeme gelir?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Belirgin burun tıkanıklığı ve uyku sırasında solunum bozukluğu, uykuda nefes duraklamaları, geniz etiyle ilişkili kalıcı orta kulak sorunları veya işitmenin etkilenmesi gibi durumlarda cerrahi seçenek değerlendirilebilir. Bademcik büyümesi de tabloya eşlik ediyorsa tedavi planı, çocuğun bütün bulgularına göre yapılır.

Soru: Alerjinin geniz eti ve burun tıkanıklığıyla ilişkisi var mı?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Alerjik rinit; burun tıkanıklığı, hapşırma, kaşıntı ve akıntıya yol açabilir. Geniz eti büyümesiyle aynı çocukta birlikte bulunabilir. Bu nedenle burun tıkanıklığı olan çocuklarda alerjik hastalık olasılığını da değerlendirmek gerekir. Tedavi, saptanan nedenlere göre düzenlenir.

Soru: Ailelere mesajınız nedir?

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya: Çocuğunuz sürekli ağzı açık uyuyor, düzenli horluyor, uykuda nefesi duraklıyor veya işitme güçlüğü yaşıyorsa bunu yalnızca büyüme dönemine bağlamayın. Bir KBB uzmanının değerlendirmesiyle neden ortaya konabilir ve çocuğa uygun takip ya da tedavi planlanabilir.

Önemli not: Bu röportaj genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Tanı ve tedavi kararı, çocuğun muayenesi ve gerekli değerlendirmeler sonrasında hekim tarafından verilmelidir. Uykuda belirgin nefes duraklaması veya solunum güçlüğü varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme alınmalıdır.