CHP Adana Milletvekili ve TBMM Başkanlık Divanı Üyesi Dr. Müzeyyen Şevkin, engelli bireylerin ve özellikle tam bağımlı engelli bireylerin bakımını üstlenen ailelerin sosyal desteklere erişiminde yaşanan sorunların araştırılması amacıyla Meclis Araştırma önergesi sundu. Şevkin, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması istemiyle ayrıca 20 soruluk yazılı soru önergesi verdi.

ANKARA – CHP Adana Milletvekili Dr. Müzeyyen Şevkin, engelli bireylerin sosyal desteklere erişiminde uygulanan gelir ve muhtaçlık kriterlerinin aileler açısından oluşturduğu sorunların araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Meclis Araştırma önergesi sundu.

Şevkin, özellikle tam bağımlı engelli bireylerin bakımını üstlenen ailelerin ekonomik ve sosyal yüküne dikkat çekerek, hane gelirindeki küçük bir artışın sosyal desteğin kesilmesine yol açabildiğini, ancak engelli bireyin bakım ihtiyacının ortadan kalkmadığını belirtti.

Şevkin, aynı zamanda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın yanıtlaması istemiyle 20 sorudan oluşan yazılı soru önergesi de verdi.

“Gelir artıyor, bakım ihtiyacı ortadan kalkmıyor”

Tam bağımlı engelli bireylerin bakımının çoğu zaman aile içerisinden bir kişinin çalışma hayatından uzaklaşmasına neden olduğunu belirten Şevkin, bakım veren ebeveyn veya vasilerin kişisel bakım, beslenme, temizlik, sağlık hizmetlerine erişim, ulaşım ve günlük yaşam faaliyetleri gibi çok sayıda sorumluluğu sürekli olarak üstlendiğini ifade etti.

Bu durumun bakım verenlerin çalışma hayatına katılımını ve düzenli gelir elde etmesini güçleştirdiğini kaydeden Şevkin, yalnızca hane gelirine dayalı değerlendirmelerin bakım veren kişinin emeğini ve engelli bireyin sürekli bakım ihtiyacını yeterince dikkate almadığını savundu.

Şevkin, bakım emeğinin sosyal devlet tarafından tanınması ve desteklenmesi gerektiğini belirtti.

“Rapor süreçleri aileleri mağdur etmemeli”

Engelli bireylere yönelik sosyal desteklerin miktarlarının temel yaşam maliyetleri karşısındaki yeterliliğinin de incelenmesi gerektiğini belirten Şevkin, sağlık kurulu raporlarının yenilenmesi sırasında yaşanan kesintilere dikkat çekti.

Raporda yer alan gerekçede, sağlık kurulu raporunun süresinin dolması ile yeni raporun düzenlenmesi arasında sosyal desteğin kesilebilmesinin engelli birey ve ailesi açısından ekonomik mağduriyet oluşturabileceğine işaret edildi.

Özellikle sürekli nitelikteki engellilik durumlarında tekrarlayan rapor süreçlerinin aileler üzerindeki maddi ve idari yükünün araştırılması gerektiği belirtildi.

Bakım verenlerin çalışma hayatından kopuşu da araştırılacak

Şevkin’in Meclis Araştırma önergesinde, mevcut sosyal destek sisteminin ekonomik ve sosyal sonuçlarının bütüncül biçimde incelenmesi talep edildi.

Araştırılması istenen başlıklar arasında 2828 sayılı Kanun kapsamında evde bakım yardımından yararlanma koşulları, 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli aylığına ilişkin gelir ve muhtaçlık kriterleri, hane gelirinin sosyal desteklere erişime etkisi ve tam bağımlı engelli bireylerin bakımını üstlenen ebeveyn ve vasilerin ekonomik durumları yer aldı.

Önergede ayrıca bakım verenlerin çalışma hayatından kopmasının neden ve sonuçlarının, mevcut evde bakım yardımının güncel yaşam maliyetleri karşısındaki yeterliliğinin ve sağlık kurulu raporlarının yenilenmesi sırasında yaşanan hak kayıplarının incelenmesi istendi.

“Bakım emeği görülmeli, destek hak temelli olmalı”

Şevkin, Bakan Göktaş’a sunduğu yazılı soru önergesinde ise gelir kriteri nedeniyle sosyal yardımı kesilen kişi sayılarını, tam bağımlı engelli bireylerin bakımını üstlenen kişilerin çalışma hayatından kopuşuna ilişkin verileri ve bakım verenlerin sosyal güvenlik ve emeklilik haklarına yönelik çalışmaları sordu.

Şevkin ayrıca, tam bağımlı engelli bireylerin bakımını fiilen üstlenen ebeveyn veya vasiler için ayrıca aylık bakım desteği verilmesine yönelik bir çalışma bulunup bulunmadığını Bakanlığa yöneltti. Bakım verenlere aylık net asgari ücret tutarında destek verilmesi konusunda Bakanlığın görüşünü de sordu.

CHP’li Şevkin, engelli bireylerin ve bakım verenlerin sosyal desteklere erişiminde yalnızca gelir kriterinin değil, engelli bireyin gerçek bakım ihtiyacının ve bakım veren kişinin fiilen üstlendiği bakım yükünün de dikkate alınması gerektiğini belirtti.

Şevkin, “Engelli bireylerin bakımının yalnızca ailelerin omuzlarına bırakılmaması, bakım emeğinin sosyal devlet tarafından tanınması ve desteklenmesi gerekiyor. Hak temelli, sürdürülebilir ve insan onuruna yakışır bir sosyal destek sistemi kurulmalıdır” ifadelerini kullandı.