TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, Maltepe’de yaşanan bina çökmesinin yapı güvenliğini bir kez daha gündeme getirdiğini belirterek, yurttaşların yaşadıkları binaların teknik ve hukuki durumu hakkında bilgi sahibi olabilmesi gerektiğini vurguladı.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Hıdır Çak, İstanbul Maltepe’de 8 Ekim 2026 tarihinde meydana gelen bina çökmesine ilişkin açıklama yaptı. Yedi katlı binanın üç katının çökmesiyle sonuçlanan olayın, yapı güvenliği konusundaki ihmallerin ve bilgi eksikliğinin ağır sonuçlarını bir kez daha gözler önüne serdiğini belirten Çak, hayatını kaybeden yurttaşların yakınlarına başsağlığı diledi.

Olayın nedenleri henüz kesinleşmemiş olsa da yurttaşların yaşadıkları binaların güvenliği hakkında bilgi edinme hakkının yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Çak, şu görüşleri paylaştı:

“Yurttaşlar, yaşadıkları binanın nasıl inşa edildiğini, ruhsat ve proje durumunu, sonradan herhangi bir müdahale yapılıp yapılmadığını ve yapı güvenliği açısından taşıdığı riskleri bilmiyor, öğrenemiyor.”

GÜVENLİ YAPILARDA YAŞAMAK, YAŞAM HAKKININ BİR PARÇASIDIR

Güvenli yapılarda yaşamanın yaşam hakkının bir parçası olduğunu vurgulayan Hıdır Çak, yurttaşların yaşadıkları, satın aldıkları veya kiraladıkları yapıların güvenliği hakkında bilgi sahibi olmasının barınma ve bilgi edinme hakkının ayrılmaz bir unsuru olduğunu ifade etti.

Bir yapının ruhsatlı olarak inşa edilmiş olmasının, sonraki yıllarda ruhsat ve projeye aykırı değişiklikler yapılmadığı anlamına gelmediğine işaret eden Çak, kat ilaveleri, taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler, kullanım değişiklikleri ve kaçak eklentilerin yapı güvenliğini doğrudan etkileyebileceğini belirtti.

Bu nedenle yalnızca binanın ilk inşa edildiği tarihteki kayıtların bilinmesinin yeterli olmadığını kaydeden Çak, yapıların zaman içerisinde geçirdiği bütün değişikliklerin ve mevcut durumlarının da izlenebilir olması gerektiğini dile getirdi.

Çak, yapı güvenliğine ilişkin bilgilerin yalnızca kamu kurumlarının arşivlerinde tutulan ve ancak bir olay yaşandığında incelenen dosyalardan ibaret olmaması gerektiğini belirterek, “Yurttaşın yaşadığı evin yapı güvenliği konusunda bilgi sahibi olması için bir binanın çökmesini beklememek gerekir” dedi.

YAPI GÜVENLİĞİ BİLGİLERİ ERİŞİLEBİLİR OLMALI

Yapı güvenliğine ilişkin bilgilerin erişilebilir, güvenilir ve şeffaf olması gerektiğini vurgulayan Çak, farklı kamu kurum ve kuruluşlarında bulunan verilerin bütünleşik bir sistem üzerinden yurttaşların doğrudan erişimine açılmasını istedi.

Çak, bu kapsamda yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

Her yapının ruhsat, proje, iskân, tadilat, kaçak yapı ve yapı güvenliğine ilişkin bilgilerinin güncel tutulduğu kapsamlı bir yapı envanteri oluşturulmalı.

Özellikle eski yapı stokunun mevcut durumunun belirlenmesi amacıyla ülke ve kent ölçeğindeki yapı envanteri çalışmaları hızla tamamlanmalı.

Riskli yapıların tespit ve güçlendirme süreçleri kamusal bir program çerçevesinde yürütülmeli.

Farklı kamu kurumlarında bulunan yapı güvenliği verileri bütünleşik bir dijital sistemde bir araya getirilerek yurttaşların erişimine açılmalı.

Konut ve iş yerlerinin alım-satım ve kiralama süreçlerinde, yapıların mevcut hukuki ve teknik durumlarına ilişkin bilgiler açık ve anlaşılır biçimde yurttaşlara sunulmalı.

Ruhsat ve projeye aykırı imalatlar ile sonradan gerçekleştirilen kaçak kat ve eklentiler konusunda etkin denetim mekanizmaları oluşturulmalı; tespit edilen aykırılıkların yapı güvenliğine etkisi mühendislik hizmetleriyle değerlendirilmelidir.

KAÇAK KAT VE EKLENTİLERE KARŞI ETKİN DENETİM ÇAĞRISI

Maltepe’de yaşanan çökme olayının, yapı güvenliğinin yalnızca deprem sonrasında gündeme alınacak bir konu olmadığını bir kez daha hatırlattığını belirten Çak, yapı güvenliğinin deprem, yangın, zemin sorunları, taşıyıcı sisteme yapılan müdahaleler ve kullanım değişiklikleri gibi pek çok başlıkla birlikte ele alınması gereken sürekli bir kamusal sorumluluk olduğunu ifade etti.

Her bina çökmesinin ardından yalnızca enkazı kaldırmak ve sorumluları aramakla yetinilemeyeceğini kaydeden Çak, asıl sorumluluğun yurttaşların can güvenliğini tehdit eden riskleri ortaya çıkmadan önce tespit etmek, gerekli önlemleri almak ve yapı güvenliğine ilişkin bilgileri toplumun erişimine sunmak olduğunu vurguladı.

Hıdır Çak, Maltepe’de yaşanan olayın tüm yönleriyle bilimsel ve teknik esaslara dayalı biçimde araştırılması gerektiğini belirterek, binanın çökmesine neden olan unsurların ortaya çıkarılması ve sorumluların belirlenmesi çağrısında bulundu.