Koronavirüs sonrası takıntılar “kalıcı” olabilir

30.03.2020 - Pazartesi 19:34

Koronavirüs salgını nedeniyle temizlik alışkanlıklarının değiştiğine dikkat çeken uzmanlar, bu durumun sağlıkla ve temizlikle ilgili endişe eğilimi olan insanların kaygısının artabileceğini belirtiyor. Uzmanlar salgın sonrasında yatkınlığı olan bu kişilerde temizlik ve sağlık takıntılarının görülme olasılığının kalıcı hale gelebileceğini vurguluyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin
Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Sera Elbaşoğlu, Koronavirüs salgınının gündemde
olduğu bu günlerde uzmanların temizlik ve hijyen uyarılarının dikkate
alındığını söyledi.

Temizlik konusunda daha iyi
bilinçlenme gibi pozitif bir etkinin yanı sıra sağlık veya temizlikle ilgili
endişe eğilimi olan insanların bir miktar kaygısının artacağını öngörmenin
mümkün olduğunu kaydeden Sera Elbaşoğlu, “Salgın sonrasında da endişeye ve
takıntılara yatkınlığı olan bu kişilerde temizlik takıntılarının ve hatta
sağlıkla ilgili takıntıların görülme olasılığı vardır” dedi.

Bir miktar kaygı normal ve gereklidir

Uzman Klinik Psikolog Sera Elbaşoğlu,
bu yöndeki kaygıların ölçülü olmak kaydıyla normal olduğunu belirterek “Hali hazırda
küresel çapta yaşanan ve hayati risk oluşturan COVID-19 karşısında ise kişilerin
bir miktar kaygılı olması son derece normal ve hatta önlem almak için harekete
geçirici bir güç olarak gereklidir. Ancak sürekli olarak bu konuyu düşünmenin
veya sürekli haber okumanın yalnızca kaygıyı artırıcı bir davranış olacağı,
tedbir alma adına bir fayda vermeyeceğini unutmamak gerekmektedir” dedi.

Sosyal izolasyon ve el hijyeni hayati önlemler

Bu dönemde alınan önlemlerle OKB’deki
temizlik takıntılarının birbirinden farklı olduğunu kaydeden Uzman Klinik
Psikolog Sera Elbaşoğlu, “Uzmanların ve Sağlık Bakanlığı’nın önerileri olan
sosyal izolasyon ile sık el yıkama, duş alma ve nesnelerin temizliği gibi
temizlik davranışları kompulsif temizlik ritüelleri değil, hayati
önlemlerdir.  Bu anlamda OKB’deki temizlik
takıntılarının farazi kir ve mikroba karşı alınan önlemler olduklarını akıldan
çıkarmamak gerekir. COVID-19 ile ilgili gerçek tehdit sürdüğü müddetçe de
uzmanların önerdiği tüm temizlik ve korunma davranışlarının yine önerdikleri
şekilde, sürede, sıklıkta ve miktarda yapılması gerekmektedir” dedi.

Salgın tehdidinden sonra davranışlar normale dönecek

Sera Elbaşoğlu, “Salgının tehdit
olmaktan çıktığı noktada ise bu davranışların bir süre sonra, çoğunluk için,
kendiliğinden normalleşme göstereceğini öngörmek bir hayli mümkündür. Bu süre
ise elbette kişiler arasında farklılık gösterecektir” uyarısında bulundu.

Temizlik takıntıları bu dönemde şiddetlenebilir

Bu dönemde özellikle temizlik
takıntılı kişilerin hastalıkla ilgili semptomlarının artış gösterebileceğini
kaydeden Sera Elbaşoğlu, şunları söyledi:

“Psikiyatrik şikayetleri olan
kişilerin hemen tümünde olduğu gibi temizlik takıntıları olan obsesif kompulsif
bozukluktan mustarip kişiler de psikolojik açıdan daha kırılgan bir halde olma
eğilimi gösterirler. Dolayısıyla bu dönemki korku ve endişe ile baş etmeleri
güçleşebilir ve hastalık ile ilgili semptomları artış gösterebilir. OKB'nin
temel özelliği olan temizlik ve yıkama kompulsiyonları ise bulaşıcı pandemik
tehdit ile kolayca şiddetlenebilir. Ayrıca depresyon oranları da artabilir.
Uyku sorunları, fobi benzeri davranışlar, panik benzeri semptomlara yol
açabilir.”

Kaygıları artırmamak için yeterli düzeyde bilgi

Temizlik takıntısı olan kişilerin bu
dönemde konunun uzmanlarına kulak vermeleri gerektiğini belirten Sera
Elbaşoğlu, “Yetkili kamu kuruluşlarının ve konunun uzmanı olan tıp
doktorlarının önerdiği temizlik ve alınması gereken tedbirleri dinleyip bunları
uygulamaları, içlerinden daha fazlasını yapmaya dair baskı hissetseler bile
yapmamaları gereklidir. Bu konu ile ilgili yeterli düzeyde bilgi edinmek
önemlidir ancak sürekli okumak, video izlemek gibi uğraşılar içerisinde girmek
diğer insanlarda olduğu gibi kaygıyı artıracak ve takıntı oluşmasına veya
takıntıların artmasına zemin hazırlayacaktır” dedi.

İnsan her duruma adapte olabilir

Bu dönemi en dengeli şekilde geçirmek
için önerilerde bulunan Uzman Klinik Psikolog Sera Elbaşoğlu, “Öncelikli olarak
vurgulamak istediğim, şu dönemde belli bir düzeyde endişe yaşamamız normaldir
ve hatta gereklidir. Şu andaki temizlik alışkanlıklarımız, sosyal hayatımız ve
iş yaşantımız olağan zamanlarımızdan oldukça farklılık göstermektedir. Doğal
olarak bizler de her zamanki gibi hissetmeyeceğiz. Ancak insanın psikolojik ve
fiziksel adaptasyon konusunda oldukça iyi olduğu bir sır değildir. Herkes
kişisel olarak hayatına baktığına birçok badireyle karşılaştığını ve yine de
hayatına devam edebildiğini hatırlayacaktır. Hiç zorluk çekmeden, sıkıntı
duymadan bu süreci geçirmeyeceğimizi kabul edersek eğer, bu psikolojik hale de
olağan olmayan gündelik yaşamımıza da çok daha hızlı adapte olur ve sürecin
sonlanmasını da sabırla bekleyebiliriz” dedi.

Bu tavsiyelere kulak verilmeli

Sera Elbaşoğlu, bu dönemin daha
dengeli şekilde geçirilmesi için yapılabilecekleri de şöyle sıraladı: “Evlerde
sosyal mesafe kuralına uyarak zamanımızı geçiriyor olmamız sosyalleşmeyeceğimiz
anlamına gelmiyor. Aile ve arkadaşlarla sadece COVID-19 haberleri odaklı
olmayan internet/telefon görüşmeleri yaparak sosyal hayatı sürdürmek,
sınırlanan fiziksel aktivite düzeyini egzersiz, yoga, meditasyon gibi ayrıca
zihinsel olarak dinginleşmeye yardımcı olan aktivitelerle arttırmak, film/dizi
izlemek, kitap/dergi okumak, internette hali hazırda açık olan müzeleri gezmek
gibi evde yapılabilecek bir sürü aktiviteyi yapmak iyi gelecektir” diye konuştu.

YORUM YAZ