UNUTKANLIK HAKKINDA DOĞRU BİLİNEN 7 YANLIŞ

12.02.2020 - Çarşamba 21:25

Bunama (Demans), Alzheimer ve Unutkanlık aynı şeyler değil! Günlük hayatın koşuşturmacasında hemen hepimizin başına gelebilen unutkanlık, çoğu kez hafife alınarak arkadaş çevrelerinde esprili sohbetlere konu olabiliyor. Bazen masum nedenlerden kaynaklanabilse de, aşırı stres ve sağlıksız beslenmeden düzensiz uykuya dek birçok etmenin yol açabildiği unutkanlığın altında bazen de ciddi hastalıklar yatabiliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Yıldız Kaya “Unutkanlık kişinin hayat kalitesini ciddi derecede etkiliyor ve günlük yaşam aktivitelerini bozuyorsa hastalık olarak değerlendirilmelidir. Unutkanlıktan yakınan kişilerin ilk yapması gereken şey, bu durumunun bedensel bir hastalıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için bir uzmana danışması. Nörolojik muayene ve tanı yöntemleri ile unutkanlığın nedeni ortaya konmalı; çünkü unutkanlık, demansın (bunama) ve demansın en fazla görülen çeşidi olan Alzheimer hastalığından da kaynaklanabiliyor” diyor. Unutkanlık, Demans ve Alzheimer’ın toplumumuzda sıklıkla karıştırıldığını, oysa bu üç terimin aynı şey olmadığını belirten Nöroloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Yıldız Kaya, unutkanlık ile ilgili doğru bilinen 7 yanlışı anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.

1. Her unutkanlık; demans ve
Alzheimer belirtisidir: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Demansın (bunama) en önemli belirtisini unutkanlık oluştursa da, her unutkanlık demans ve
Alzheimer anlamına gelmiyor. Teknolojik aletlere uzun süre maruz kalmaktan
tiroit hormonu bozukluğuna, B12 ve D vitaminleri eksikliğinden stres,
şişmanlık, yanlış beslenme ve uyku bozukluklarına, bazı ilaçların kullanımından
beyin tümörüne dek unutkanlığın birçok nedeni olabiliyor. Bunların yanı
sıra kitap okuma alışkanlığı edinmeyen kişilerde de unutkanlık yakınması
sıklıkla gözleniyor.

2. Her demans,
Alzheimer hastalığıdır: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Demans; tek bir hastalık adı değil. Hafızayı, düşünmeyi ve sosyal
becerileri etkileyen, bellek ve benzeri bilişsel işlevlerin bozukluğu ile giden hastalıkların hepsine verilen genel
isim. Demans ile Alzheimer sıklıkla karıştırılıyor. Ancak aynı şeyler değil.
Demansın yaklaşık yüzde 60- 70 ile en sık görülen çeşidi Alzheimer. Yani her
Alzheimer hastası aynı zamanda demans hastası, ama her demans hastası Alzheimer
hastası olmayabiliyor. Acıbadem Fulya
Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Yıldız Kaya
“Damarsal
hastalıklarla ilgili olan vasküler demans, beynin ön ve temporal loblarının
etkilenmesiyle kendini gösteren fronto-temporal demans, Parkinson hastalığı
nedeniyle görülen demans vb. Bu hastalıkların bazılarında kişilik ve davranış
değişikliği, bazılarında felçler ya da hareket bozuklukları unutkanlığa eşlik
ediyor. Yani Alzheimer, tüm demans hastalıklarının yüzde 60-70’ini oluştursa da
tek sorumlu değil” diyor.

3. Her yaşlı,
unutkan olur: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Hastalık olarak görülen unutkanlığın
yaşla ilgisi bulunmuyor. Demans tanısını
koyabilmek için kişinin hafıza ve diğer bilişsel işlevlerin kaybının yaşla
açıklanamayacak derecede ilerleyici özellikte olması; dil (lisan), tanıma,
dikkat, soyutlama, yargılama sorunları yaşaması ve kişilik değişikliklerinin
olması gerekiyor. Toplumumuzda demans konusunda bilinç eksikliği olduğunu vurgulayan
Nöroloji Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Yıldız Kaya, “Demansın bir hastalık olarak
düşünülmemesi ve kişinin unutkanlığının yaşlılığa bağlanması, demanslı hastaların
doktora başvurmasını geciktiriyor” uyarısında bulunuyor.

4. Demans sadece ileri yaşta görülür: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Yaşla birlikte
görülme sıklığı artsa da demans, yaşlılığın değil, bir hastalığın sonucu olarak
ortaya çıkıyor. Bu nedenle genç yaşlarda da demansa rastlanabiliyor. Dr.
Öğretim Üyesi Yıldız Kaya “Bu hastalıklara erken başlangıçlı demans/Alzheimer
adı verilir. Genetik faktörlerin belirleyici olduğu erken başlangıçlı demans,
kalıtımsal özellikler içerir. Ailede erken başlangıçlı demans tanısı almış kişi
varsa genetik risk artar” diye konuşuyor.

5. Alzheimer genetik
değildir: YANLIŞ!

DOĞRUSU: Geç başlangıçlı
Alzheimer hastalığında genetiğin katkısı nadir olup daha çok travmalar, radyasyona
maruz kalma, enfeksiyon ajanları, ağır metallere maruziyet, yapay katkılı
besinler gibi çevresel faktörlerle diğer hastalıklar risk oluşturuyor. Ancak ailede
Alzheimer tanısı alan kişi sayısı arttıkça veya tanı alma yaşı gençleştikçe
genetik risk de artıyor.

6. Demans, olacaksa olur:
YANLIŞ!

DOĞRUSU: Demansı tamamen
önlemek mümkün olmasa da geciktirmek mümkün. Başarılı ve kaliteli bir yaşlanma
için; çinko, potasyum, B grubu vitaminleri, selenyum, E vitamini, C vitamini,
beta karoten gibi antioksidan alımının ve doğru beslenmenin önemli olduğunu
vurgulayan Nöroloji Uzmanı Dr. Öğretim
Üyesi Yıldız Kaya
, şunları söylüyor: “Okuma, bulmaca çözme ve kelime oyunu
oynama gibi zihinsel aktiviteler, fiziksel hareketlilik ve sosyal etkileşim,
demans başlangıcını geciktirebilir ve semptomlarını azaltabilir. Sigaranın
bırakılması, yüksek tansiyon, kolesterol yüksekliği gibi damarsal risk faktörlerinin
kontrol edilmesi de önemli. Unutkanlığa neden olabilecek diğer tıbbi
hastalıkların kontrolü ve uyku bozukluklarının tedavisi, birçok hastalığın
önlenmesi ve hayat kalitesini yükseltmek için de aklımızda tutmamız gereken
noktalar arasında.”

7. Demans tedavi edilemez:
YANLIŞ!

DOĞRUSU: Demans
hastalıkları arasında bulunan birçok rahatsızlık ve Alzheimer’ın tedavisi henüz
bulunamadı; var olan tedaviler ise bu hastalıkların sürecini yavaşlatmaya
yönelik. Ancak birtakım hormon fonksiyonlardaki bozukluklar, bazı vitamin
eksiklikleri, beyin damar hastalıkları veya beyin kanamaları ile beyindeki su
miktarının artmasına bağlı olarak oluşan demanslar tedavi edilebiliyor. Bu grup
demanslarda erken tanı çok önemli zira tedaviye bir an önce başlanması demans tablosunun
kalıcı olmasını önlüyor.

YORUM YAZ